submandibular

Τι είναι ο υπογνάθιος αδένας;
Οι υπογνάθιοι αδένες, όπως υπονοεί και το όνομα, είναι δύο αδένες που βρίσκονται στη βάση της κάτω σιαγόνας. Ο καθένας από αυτούς τους αδένες παράγει σάλιο που εκκρίνεται μέσω των υπογνάθιων πόρων μέσα στο στόμα, ακριβώς κάτω από το μπροστινό μέρος της γλώσσας. Η παραγωγή σάλιου αυξάνεται όταν τρώμε. Το σάλιο που εκκρίνεται από τους υπογνάθιους αδένες, είναι πιο παχύρρευστο από αυτό που εκκρίνουν άλλοι σιαλογόνοι αδένες. Για αυτό το λόγο δημιουργούνται κάποτε λίθοι ή πέτρες στους αδένες ή στους πόρους τους.

Τι προβλήματα μπορεί να έχει ο υπογνάθιος αδένας;
Το συχνότερο πρόβλημα είναι η απόφραξη του υπογνάθιου πόρου. Αυτό μπορεί να είναι αποτέλεσμα δημιουργίας λίθων ή απλά στένωσης του πόρου. Απόφραξη του πόρου μπορεί να δημιουργήσει ένα επώδυνο φούσκωμα του αδένα όταν τρώμε. Μερικές φορές αυτό είναι παροδικό και καλυτερεύει από μόνο του. Άλλες φορές όταν η απόφραξη είναι σοβαρή το φούσκωμα παραμένει και μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή ή και μόλυνση του αδένα.

Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να δημιουργηθεί ένα ανώδυνο φούσκωμα ή πρήξιμο στον αδένα. Αυτά τα εξογκώματα είναι συνήθως καλοήθεις φύσεως, αλλά χρειάζονται ιατρική διερεύνηση και αντιμετώπιση, γιατί ένας αριθμός από αυτά μπορεί να εξελιχτούν σε κακοήθης όγκους ή απλά να συνεχίζουν να μεγαλώνουν.

Τι  εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;
Απλή ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία (CT) του αδένα
Για να διαπιστωθεί η ύπαρξη ή μη, σιαλογόνων λίθων στον αδένα ή στον πόρο.

Σιαλογραφία
Ο γιατρός γεμίζει τον σιαλογόνο πόρο κάτω από την γλώσσα με σκιαγραφικό υγρό και μετά βγάζει ακτινογραφίες του αδένα και του πόρου. Με αυτό το τρόπο διαφαίνονται πέτρες ή στένωση εάν υπάρχουν.

Υπερηχογράφημα
Με αυτή την εξέταση ανιχνεύονται πιθανοί όγκοι μέσα στον αδένα.

Αναρροφητική βιοψία (Fine Needle Aspiration)
Με αυτή τη μέθοδο γίνεται αναρρόφηση κυττάρων από τον αδένα και αυτά εξετάζονται κάτω από το μικροσκόπιο, για την ακριβή διαπίστωση της φύσης του φουσκώματος.

Πότε χρειάζεται χειρουργική επέμβαση;

  • Αν οι πέτρες στο σιαλογόνο πόρο δεν εξέλθουν από μόνες τους, ο αδένας πολύ πιθανόν να συνεχίσει να φουσκώνει όταν ο ασθενής τρώει. Τότε οι πέτρες θα πρέπει να αφαιρεθούν. Η επέμβαση επιτελείται διά μέσου του στόματος είτε με γενική είτε με τοπική αναισθησία.
  • Αν οι πέτρες εγκλωβιστούν μέσα στον υπογνάθιο αδένα  τότε ο αδένας μπορεί να παραμείνει μόνιμα φουσκωμένος ή και να μολυνθεί. Συνήθως σε αυτή την περίπτωση μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αφαίρεση του αδένα.
  • Αν παρουσιαστεί κάποιος όγκος μέσα στον αδένα τότε ενδείκνυται χειρουργική αφαίρεση και ιστολογική ανάλυση του. Ο λόγος, όπως προαναφέρθηκε, είναι η πιθανή κακοήθεια (καρκίνωμα) του αδένα που πρέπει να αποκλειστεί.

Πως επιτελείται η εγχείρηση;
Η εγχείρηση γίνεται κάτω από γενική αναισθησία. Η τομή γίνεται στο λαιμό λίγο χαμηλότερα από την κάτω σιαγόνα στην μεριά του υπογνάθιου αδένα που πρέπει να αφαιρεθεί. Μετά ο αδένας αφαιρείται με συγκεκριμένη τεχνική και η τομή κλείνεται με ραφές. Επίσης τοποθετείται προσωρινά πλαστικό σωληνάριο παροχέτευσης προς αποφυγή πιθανού αιματώματος.

Οι περισσότεροι ασθενείς χρειάζεται να μείνουν στο νοσοκομείο για περίπου 24-48 ώρες μετά την επέμβαση.  Άδεια ασθενείας συνιστάται για δύο εβδομάδες.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές από την εγχείρηση;

Αιμάτωμα
Πηχτό αίμα μπορεί να συγκεντρωθεί κάτω από το δέρμα και την πληγή. Αυτό ονομάζεται αιμάτωμα και μπορεί να συμβεί σε περίπου 5% των περιπτώσεων. Αναλόγως του μεγέθους του αιματώματος μπορεί κάποτε να χρειαστεί επιστροφή στο χειρουργείο για εκκένωση του αιματώματος και επανατοποθέτηση της παροχέτευσης.

Μόλυνση της πληγής
Αυτό συμβαίνει σπάνια και αντιμετωπίζεται με αντιβιοτική θεραπεία.

Αδυναμία του κάτω χείλους
Ένας κλάδος του προσωπικού νεύρου περνά κάτω από το πιγούνι πολύ κοντά στον υπογνάθιο αδένα. Ο ρόλος του είναι η κίνηση του κάτω χείλους. Αν τραυματιστεί από την εγχείρηση μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία του κάτω χείλους στην μεριά της επέμβασης. Αυτό συμβαίνει πολύ σπάνια και κυρίως στις περιπτώσεις που ο υπογνάθιος αδένας είναι πολύ ερεθισμένος με αποτέλεσμα το νεύρο να προσκολληθεί στο τοίχωμα του και να καταστεί πιο ευάλωτο σε τραυματισμό. Ακόμα και αν συμβεί, είναι συνήθως παροδικό και  επανέρχεται στο φυσιολογικό μέσα σε μερικές εβδομάδες.

Μούδιασμα του δέρματος
Το δέρμα γύρω από την πληγή μπορεί να είναι μουδιασμένο μετά την εγχείρηση. Αν αυτό συμβεί είναι παροδικό και βελτιώνεται σταδιακά μέσα σε περίπου τρεις μήνες.

Μούδιασμα της γλώσσας
Το νεύρο που δίνει την αίσθηση και τη γεύση στο μπροστινό μέρος της γλώσσας, περνά πολύ κοντά στον υπογνάθιο πόρο. Ο τραυματισμός του είναι εξαιρετικά σπάνιος. Ακόμα και αν τραυματιστεί το μούδιασμα στη γλώσσα είναι παροδικό.

Τραύμα του νεύρου που ‘κινεί’ την γλώσσα
Το υπογλώσσιο νεύρο περνά επίσης κοντά στον υπογνάθιο αδένα για να φτάσει κάτω από την γλώσσα και να τροφοδοτήσει με κίνηση τους γλωσσικούς μύες στην μια μεριά. Ο τραυματισμός του είναι αρκετά απίθανος και ακόμα και αν συμβεί η γλώσσα κινείται από το νεύρο της απέναντι πλευράς χωρίς εμφανή συμπτώματα.

This post is also available in: Αγγλικα